Paul's bonsai-site

Foto workshop op 8 december 2007
Dick Hoette, onder andere beeldend kunstenaar, heeft ons op zaterdag de 8ste december 2007 meegenomen in een soort basisworkshop “Hoe fotografeer je iets moois op een manier dat het goed in beeld wordt gebracht”? Voor ons werd dat natuurlijk “fotografeer je boom”.
We hebben basisprincipes en het gebruik van eenvoudige hulpmiddelen geleerd. Maar vooral hebben we kunnen oefenen met een digitale camera, opstelling en de belichting van de boom.
Ik wil jullie via een opsomming van tips en trucs deelgenoot maken van wat ik heb geleerd.

Basisprincipes

• Gebruik nooit een flitser, zet die altijd uit. Flitsers op of naast de camera flitsen uiteraard altijd van voren en daardoor wordt de foto erg vlak, je mist dieptewerking. Schaduwen zijn ook moeilijker te beheersen.
• Plaats de boom op een stabiele ondergrond waar bij je het licht van alle kanten kan laten komen. Ook van achteren moet je licht tegen de onderkant van de boom kunnen laten komen.
• Licht dat van achter de boom komt maakt de boom los van de achtergrond.
• Fotografeer niet uit de hand, dat trilt bij de meeste mensen te veel voor een scherpe foto.
• Bij gebruik van een groothoek objectief komt het voorwerp sterk op de voorgrond en krijg je veel informatie op de achtergrond er omheen. Bij gebruik van een tele-objectief komt alles in een plat vlak terecht.
• Het menselijk oog is te vergelijken met een objectief van 50 tot 70 mm, dus vergelijkbaar met een standaard camera - objectief. Fotografeer ook met het objectief in die stand.
• De achtergrond kun je laten vervagen door de camera zo in te stellen dat er een geringe scherptediepte ontstaat. Houd daarbij rekening dat een klein diafragma getal betekent dat je een grote diafragmaopening hebt en dat daarbij een geringe scherptediepte hoort.
• Stel bij het gebruik van bouwlampen, als de camera die optie heeft, zelf de witbalans in. Kan de camera dat niet, speel dan met de voorgeprogrammeerde mogelijkheden van soorten licht bijvoorbeeld TL licht, licht van een gloeilamp of daglicht.

Hulpmiddelen

• Gebruik bij het fotograferen van je boom altijd een statief. Twee goede redenen, de camera staat altijd stil en daar direct uit volgend heb je veel meer speelruimte in het kiezen van de sluitertijd.
• Een achtergrond is niet echt nodig. Vaak is het mogelijk met behulp van het juist kiezen van de scherptediepte, de achtergrond te laten vervagen.
• Gewone bouwlampen van ongeveer 150 watt zijn bruikbaar als verlichting. Twee stuks geeft veel meer mogelijkheden om de boom uit te lichten. Deze lampen zijn bij bouwmarkten te koop voor 5 tot 10 euro.
• Pas bij het gebruik van bouwlampen goed op, ze worden woest heet.
• Je kunt het licht van de lampen diffuser maken door voor de lamp wit lichtdoorlatend materiaal te plaatsen zoals tissue-achtig materiaal, Kalkpapier of iets dergelijks. Pas wel op dat het materiaal door de hitte van de lamp niet in de fik vliegt.
• Plaats de lampen op eenvoudige statieven, dat maakt het gebruik gemakkelijk. Goed bruikbare statieven zijn voor 15 tot 20 euro te koop op de “Zwarte markt” te Beverwijk.
• Een zijde iets extra belichten kan eenvoudig met een groot wit vlak waardoor extra licht richting de boom kan worden gestuurd.

Het fotograferen

• Zorg dat je de foto meteen op een computer kan bekijken, want het schermpje op de camera geeft niet altijd voldoende informatie (zeker niet als je de foto opslaat als zogenaamde “Raw Data”).
• Maak gebruik van de timerfunctie op je toestel, dat voorkomt onnodige trillingen en dus onscherpe foto’s.
• Bekijk de belichting, opstelling en dergelijke vanuit de camerapositie, dat geeft meer inzicht over het gebruik van belichting en dergelijke.
• Vergeet dat de foto meteen iets moet worden. Gebruik het materiaal, speel er mee en vooral met de mogelijkheden van de camera. Het resultaat zal hierdoor beter worden.

Voor professionals

• Sla de foto op als “raw data”. In deze stand kan met het fotobewerkingsprogramma Adobe Photoshop of Adobe Lightroom de foto worden afgemaakt.
• Dit laatste is dan ook echt noodzakelijk anders lijkt het nergens op. Je moet de foto dan als het ware nog “ontwikkelen”.
• Door een foto iets over te belichten wordt deze “zachter en vriendelijker”.
• Maak met een fotobewerkingsprogramma in ieder geval de beelduitsnede in orde, laat dus storende zaken indien mogelijk wegvallen.

Jos van Liempt